خداوند تعالى فرمود : « مردمان را به حج آواز ده تا پياده سوى تو آيند و سوار بر مركبان سبكرو » ( 22 : 26 ) گويند هنگامى كه ابراهيم از ساختن خانه پرداخت ندا در داد : « اى مردم ! خداوند بر شما حج خانهء خويش را فرض كرد » و خداوند اين نداى او را به تمام آنها كه در رحم مادران و پشت پدران بودند رسانيد ، پس هر كس او را پاسخ داد و لبيك گفت ناگزير به حج خواهد رفت و هر كس جواب نداد ، راهى بدانجا ندارد . نخستين كسى كه كعبه را جامه پوشانيد « تبع » بود . هنگامى كه مالك بن عجلان او را به يثرب آورد و يهود را كشت و از مكه گذشت و از فضل و شرف آن آگاه گرديد ، خصف ( پارچه‌اى ستبر ) بر آن پوشانيد . سپس در خواب به دو گفته شد بهتر از آن بپوشان و او انطاع ( از پاره‌هاى چرم ) پوشاند و باز در خواب گفته شد بهتر از آن بپوشان و معافر ( پارچه‌هاى منسوب به يمن ) پوشاند و وصائل ( پارچه‌هاى راه راه يمن ) . نخستين كسى كه خانه را آراست عبد المطلب بود . هنگامى كه زمزم را حفر مىكرد ، در آنجا از دفينه‌هاى جرهم دو آهوى زرين يافت و آن دو را بر در كعبه نهاد . سپس در اسلام عمر بن خطاب ( رض ) قباطى ( جامه‌هاى كتانى منسوب به قبط مصر ) بر آن پوشانيد و حجاج بن يوسف ديباج . گويند نخستين كسى كه ديباج خسروانى بر كعبه پوشانيد يزيد بن معاويه بود . نخستين كسى كه جوف كعبه را به بوى خوش مخلّق كرد ، عبد الله بن زبير بود و نخستين كسانى كه ، بعد از بناى خليل ، آن را ساختند ، مردم جاهليت بودند ، قبل از بعثت پيامبر . بدين گونه بود كه سيلى از بالاى مكه فرود آمد و ديوار كعبه را ويران كرد و آنچه داشت برد ، قريش گرد هم آمدند و دربارهء بناى آن به شور پرداختند . پس آن را بنا كردند و در آن را بالاتر از روى زمين قرار دادند ، از بيم سيل و نيز براى اينكه كسى - جز آن كسان كه ايشان مىخواهند - نتواند بدان وارد شود . سپس بر سر نهادن ركن ، با يك ديگر نزاع كردند . پيغمبر با دست خويش ، قبل از وحى ، آن را نهاد . و مسجد به روزگار پيامبر ، اين گونه پيرامونى نداشت ، به روزگار عمر بر مردم تنگ آمد و او خانه‌هايى را خريد و ويران كرد و بر مسجد افزود و ديوارى ، كوتاهتر از بالاى يك مرد ، بر آن افزود . سپس عثمان ، باز بر آن هم اضافه كرد . سپس عبد الله بن زبير - بنابر حديث عايشه - خانه را خراب كرد و در زمين دو در براى آن ساخت و سه ستون از قليس صنعا بدانجا نقل كرد ، سپس هنگامى كه حجاج او را كشت ، ساختهء او را نيز ويران كرد و بر همان شيوهء نخستين ساخت . سپس ابو جعفر منصور خانه را وسعت بخشيد و سپس مهدى مقدارى بر آن افزود ، در سال صد و شصت . و امروز بر همان بنايى است كه آنها ساخته‌اند . مسجد مدينه : در مدينه به روزگار پيامبر ( ص ) نه مسجد بود كه در آنها نماز مىگزاردند